Οι δυτικοί λόφοι των Αθηνών
Μάιος 7, 2017

Τα τείχη των Αθηνών

Το βόρειο τμήμα της Αθήνας από τον χάρτη Κλεάνθη-Σάουμπερτ (1831-32) που δείχνει τη γραμμή του τείχους του Χασεκή (1778). Η γραμμή του θεμιστόκλειου τείχους (479/8 π.Χ.) επισημαίνεται (με κόκκινο) σύμφωνα με τα ανασκαφικά κατάλοιπα.

Το πιλοτικό μας πρόγραμμα για τα τείχη των Αθηνών βασίστηκε σε πρόσφατες και παλαιότερες μελέτες συνδυάζοντας την αρχειακή έρευνα, την αξιοποίηση υφιστάμενων ψηφιακών πόρων και την πρωτογενή τεκμηρίωση.

Στο πλαίσιο του έργου χρησιμοποιήσαμε δεδομένα από δημοσιευμένες αρχαιολογικές εκθέσεις και σχέδια ανασκαφών, τα οποία και συσχετίσαμε με ιστορικούς χάρτες (π.χ. πρώιμους κτηματολογικούς χάρτες) και συμπληρωματικά ιστορικά τεκμήρια (π.χ. πίνακες ζωγραφικής, φωτογραφίες).

Ζητούμενο για το πρόγραμμα ήταν η προσπάθεια δημιουργίας μιας σύγχρονης και λειτουργικής ψηφιακής υποδομής για την αποθήκευση, οπτικοποίηση και διερεύνηση των δεδομένων αναφορικά με τις οχυρώσεις των Αθηνών, αλλά και η δημόσια διάθεσή τους μέσω της χρήσης γεωχωρικών τεχνολογιών. Απώτερος στόχος ήταν η ανάπτυξη μιας μεθοδολογίας για την αξιοποίηση δεδομένων από σωστικές ανασκαφές σε σύγχρονο αστικό περιβάλλον.

Ορισμένα από τα αποτελέσματα των πειραματισμών μας παρουσιάσαμε στην ανακοίνωση “The city walls of Athens: Reconnecting a fragmented monument through digital mapping” στο πλαίσιο του 22ου Διεθνούς Συνεδρίου “Cultural Heritage and New Technologies” που πραγματοποιήθηκε στη Βιέννη τον Νοέμβριο του 2017.

Η έως τώρα έρευνά μας γύρω από τα τείχη της Αθήνας έδωσε εντέλει τη σκυτάλη σε ένα ευρύτερο χαρτογραφικό έργο του Διπύλου, το Χαρτογραφώντας τις Αρχαιότητες των Αθηνών, το οποίο είναι εν εξελίξει και πρόκειται να καλύψει ένα μεγάλο μέρος των δημοσιευμένων αρχαιοτήτων των Αθηνών που έφεραν στο φως ανασκαφές εντός και εκτός της περιφέρειας του Θεμιστόκλειου τείχους.

Τέλος, με στόχο την προσέλκυση του ενδιαφέροντος ενός ευρύτερου κοινού, το Δίπυλον ανέπτυξε τον Ιούνιο του 2018 την ψηφιακή εφαρμογή Walk the Wall Athens, με την οποία οι χρήστες μπορούν να πραγματοποιήσουν μια ξεχωριστή περιήγηση στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας με αφορμή τα αρχαία της τείχη. (πληροφορίες εδώ για Android, iOS και βίντεο στο youtube)


Άποψη του τείχους κατά την ανασκαφή επί της οδού Δραγατσανίου 6 (1957) για την ανέγερση κτηρίου γραφείων (παραχώρηση από το Ἀρχεῖο τῆς Ἐν Ἀθήναις Ἀρχαιολογικῆς Ἑταιρείας).
Άποψη του κλιμακοστασίου του υπογείου επί της Δραγατσανίου 6, όπου διακρίνεται το διατηρημένο τμήμα του αρχαίου τείχους (Α.-Μ. Θεοχαράκη 2015. Τα αρχαία τείχη των Αθηνών. Ελληνική Επιγραφική Εταιρεία: 317).
Λεπτομέρεια απο το σχέδιο τροποποίησης τμήματος του υπογείου του μεγάρου επί της οδού Δραγατσανίου 6 για τη διατήρηση του αποκαλυφθέντος αρχαίου τείχους της πόλης των Αθηνών (Σ. Στάϊκος 1957).
Σχέδιο του οικοπέδου στην οδό Δραγατσανίου 6. Σημειώνονται τα αρχαιολογικά κατάλοιπα που εντοπίστηκαν και η πορεία του αρχαίου τείχους επάνω στο αρχιτεκτονικό διάγραμμα του κτηρίου και τον τοπογραφικό φωτογραμμετρικό χάρτη του Υπουργείου Δημόσιων Έργων (1974).